Theo kỹ sư Nguyễn Như Mai, nhà báo, nhà địa chất mà tôi quen biết đúng 30 năm nay cho biết, kỹ sư Nguyễn Xuân An, nguyên Tổng giám đốc Tổng công ty Đá quý Việt Nam đã kể cho anh nghe về những viên rubi nổi tiếng là đẹp và bán được giá. Tháng 10/1992, trong khi dùng súng phun thuốc nước áp suất cực lớn phun thẳng vào đá quặng khu Đồi Tỷ ở huyện Quỳ Châu tỉnh Nghệ An, nơi ở gần nhà tác giả của bài bào này, kỹ sư Nguyễn Văn Hương, giám đốc Công ty Đá quý Nghệ An thấy từ khối đất đá trên đồi lộ ra một viên ngọc đỏ có độ lớn khác thường. Được tin, Nguyễn Xuân An vào tận hiện trường khai mỏ xem xét.
Viên rubi cái này có màu đỏ máu bồ câu trong suốt, thật hoàn hảo, có thể gọi là tuyệt hảo, nặng khoảng 56 cara, tương đương 11 g. Anh Hương hồi hộp hỏi, liệu viên rubi này có giá tới hai mươi ngàn đôla Mỹ không. Lúc bấy giờ ta chưa giỏi về giá cả thị trường nhưng khi so sánh với đá rubi Mianma mà anh An đã mục kích thấy, anh cho rằng giá phải cao hơn và quyết định mời chuyên gia sang giúp ta thẩm định.
Vốn nổi tiếng là nơi có nhiều ngọc rubi nổi tiếng, các chuyên gia Mianma cho rằng nếu đem sang Mianma bán có thể đạt giá 600.000 USD và nếu được giá có thể lên đến một triệu đôla. Lần đầu tiên ta tổ chức chợ đá quý quốc tế ngay tại thành phố Vinh vào tháng 4/1994. Hội đồng đấu giá đề nghị đặt giá sàn đã lấy trung bình cộng của các thành viên là 550.000 USD. Phiên bán đấu giá diễn ra sôi nổi. Cuối cùng một nhà buôn Thái đã thắng và mua được với cái giá 562.000 USD. Cho đến nay, đây là viên ngọc chính thức do một tổ chức thuộc nhà nước bán ra với giá cao nhất mà chúng ta được biết.
Vào khoảng giữa năm 1997 trong khi tuyển quặng, công nhân mỏ Tân Hương (Yên Bái) thấy trong đám đá thải không lọt qua sàng một cục đá lớn, nặng 2,7kg. Trông nó sần sùi như 1 bắp cải súplơ, có nhiều tạp chất bám xung quanh. Khi mang về xử lý bằng cách rửa sạch và bóc tạp chất bám xung quanh thì thấy trên mặt viên rubi có 1 vết nứt sẵn, tách ra được 1 viên rubi đực, viên này không đẹp bằng viên rubi cái đã bán ở Nghệ An. Sau khi tham khảo giá ta đưa ra mức giá 290.000 USD. Tại hội chợ quốc tế, viên rubi được một khách hàng Thái lan đã trả giá 290.000 USD và thắng cuộc.
Phần còn lại của viên rubi đực nặng khoảng 2 kg tương đương 10.000 cara. Tuy nhiên bề ngoài viên ngọc trông xù xì quá thậm chí các chuyên gia Ixraen còn xin mua với giá chỉ 20.000 USD. Tổng công ty Đá quý Việt Nam đã trình lên Thủ tướng Phan Văn Khải xin phép được tách phần tạp chất làm lộ ra vẻ đẹp rực rỡ của khối ngọc bên trong. Nhưng đến nay chỉ mới bóc tách một phần và các chuyên gia của ta và nước ngoài đặt giá là 10 triệu đôla Mỹ, một giá tiền khổng lồ với 1 viên rubi.
Hiện nay viên ngọc này được giữ lại làm Quốc Bảo với tên gọi Ngôi sao Việt Nam. Năm 2000 viên ngọc rubi đực này được trưng bày tại một cuộc triển lãm ở Hà Nội trước sự ngưỡng mộ của nhiều khách trong nước và quốc tế.
Đánh giá về tài nguyên đá quý nói chung và đá đỏ rubi nói riêng ở Việt Nam, các nhà khoa học dự báo là có tiềm năng rất lớn. Nhiều công ty đá quý nước ngoài và nhiều nhà kinh doanh rubi quốc tế cũng đã đánh giá rằng với tiềm năng đá quý Việt Nam và mức độ nhận biết như hiện nay, nếu được đầu tư thích đáng về vốn, công nghệ cao và tiếp cận thị trường tốt thì ngành đá quý Việt Nam có thể đem lại nguồn lợi to lớn cho đất nước và tạo việc làm cho hàng loạt người lao động.
