LỄ CÚNG ÔNG TÁO

Người Việt xưa cho rằng: trong mỗi gia đình đều có vị thần bếp (còn gọi là Thần Táo Quân – Vua Bếp) trông nom cuộc sống của họ. Thần Táo Quân gồm 3 người, hai táo ông và 1 táo bà. Hàng năm cư đến ngày 23 tháng Chạp (tháng 12 âm lịch), Thần Táo Quân cưỡi cá chép lên thiên đình (để bẩm báo với Ngọc Hoàng mọi việc tốt, xấu trong năm của từng người trong gia đình, nên ngày 23 tháng Chạp được gọi là ngày Tết ông Táo. Ngày nay, vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, nhà nhà đều thành kính săm sửa lễ vật để tiễn ông Táo lên chầu Trời.

Đồ lễ ông Táo

ĐỒ LỄ CÚNG ÔNG TÁO, GIAO THỪA

STT

Nội dung

SL

Ghi chú

1

Gà trống ta

1 con

Khoảng 1.4 – 1.8 kg

2

Bánh chưng

1 cái

Loại vừa

3

Măng củ

0.3 kg

Nấu canh măng

4

Hành lá

0.1 kg

5

Chân giò

0.5 kg

6

Rượu Vodka Hà nội

1 chai

Loại 300 ml (94 Lò đúc)

7

Trầu, Cau, vôi

3 cặp

8

Lễ vàng tiền

3 lễ

9

Hương

1 bó

10

Bộ ông Táo + Giao thừa

1 bộ

1 bộ lễ phục gia đình ông Táo, 1 bộ lễ phục ông Giao thừa

11

Cá Chép

3 con

Gia đình ông Táo về trời

12

Hoa quả

1 lễ

05 loại quả khác nhau: Chuối xanh (1 nải), Xoài Cát chu (1 quả) , Cam sành (1 quả), Táo đỏ Mỹ (1 quả), Dứa xanh(1 quả)

SỚ KHẤN ÔNG TÁO NGÀY 23 THÁNG CHẠP (Sưu tầm)

Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)
Kính lạy ngài Đông trù tư mệnh Táo phủ Thần Quân .
Chúng con là : …………………………………………………

Ngụ tại : ……………………………………………………………
Nhân ngày 23 tháng Chạp , chúng con thành tâm sửa biện hương hoa , vật phẩm , xiêm , hài , áo , mũ , nghi lễ cúng trần , dâng lên trước Án , dâng hiến Tôn Thần , đốt nén Tâm hương , dốc lòng bái thỉnh .
Chúng con kính mời : Ngài Đông trù tư mệnh Táo phủ Thần Quân giáng lâm trước Án . thụ hưởng lễ vật .
Phỏng theo lệ cũ ,
Ngài là vị Chủ ,
Ngũ tự gia Thần ,
Soi xét lòng trần ,
Táo Quân chứng Giám .
Trong năm sai phạm ,
Các tội lỗi lầm ,
Cúi xin tôn Thần ,
Gia ân châm chước ,
Ban Lộc ban Phước ,
Phù hộ toàn gia ,
Gái trai , trẻ già .
An ninh khang thái .
Dãi tấm lòng thành ,
Cúi xin chứng giám .

Bái thỉnh cửu thiên đông trù , ti mệnh táo quân .
Nhất gia chi chủ , ngũ tự chi thần .
Từ hậu thiệt ư , bắc đẩu chi trung .
Sát thiện ác ư , đông trù chi nội .
Tứ phúc xá tội , di hung hóa cát .
An trấn âm dương , bảo hữu gia đình .
Họa tai tất diệt , hà phúc tất tăng .
Hữu cầu tất ứng , vô cảm bất thông .
Đại bi đại nguyện . Đại thánh đại từ .
Cửu thiên đông trù . Ti mệnh lô vương .
Nguyên hoàng định quốc . Hộ trạch thiên tôn .
Cấp cấp như luật lệnh .
Bài viết khác: Tục cúng Táo Quân

Táo Quân trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam có nguồn gốc từ ba vị thần Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ của Lão giáo Trung Quốc nhưng được Việt hóa thành huyền tích “2 ông 1 bà” – vị thần Đất, vị thần Nhà, vị thần Bếp núc

Tuy vậy người dân vẫn quen gọi chung là Táo Quân hoặc Ông Táo do kết quả của thuyết tam vị nhất thể (thuyết Ba ngôi) khá phổ biến trong các tín ngưỡng, tôn giáo. Bếp là bản nguyên của nhà khi người nguyên thủy có lửa và đều dựa trên nền móng là đất.

Ở Việt Nam, sự tích Táo Quân được truyền khẩu, rồi ghi chép, do đó có những sự khác nhau về tình tiết, nội dung chính được tóm tắt như sau:

Trọng Cao có vợ là Thị Nhi ăn ở với nhau đã lâu mà không con, nên sinh ra buồn phiền, hay cãi cọ nhau. Một hôm, Trọng Cao giận quá, đánh vợ. Thị Nhi bỏ nhà ra đi sau đó gặp và bằng lòng làm vợ Phạm Lang. Khi Trọng Cao hết giận vợ, nghĩ lại mình cũng có lỗi nên đi tìm vợ. Khi đi tìm vì tiền bạc đem theo đều tiêu hết nên Trọng Cao đành phải đi ăn xin.

Khi Trọng Cao đến ăn xin nhà Thị Nhi, thì hai bên nhận ra nhau. Thị Nhi rước Trọng Cao vào nhà, hai người kể chuyện và Thị Nhi tỏ lòng ân hận vì đã trót lấy Phạm Lang làm chồng.

Phạm Lang trở về nhà, sợ chồng bắt gặp Trọng Cao nơi đây thì khó giải thích, nên Thị Nhi bảo Trọng Cao ẩn trong đống rơm ngoài vườn. Phạm Lang về nhà liền ra đốt đống rơm để lấy tro bón ruộng. Trọng Cao không dám chui ra nên bị chết thiêu. Thị Nhi trong nhà chạy ra thấy Trọng Cao đã chết bởi sự sắp đặt của mình nên nhào vào đống rơm đang cháy để chết theo.

Phạm Lang gặp tình cảnh quá bất ngờ, thấy vợ chết không biết tính sao, liền nhảy vào đống rơm đang cháy để chết theo vợ.

Ngọc Hoàng trên cao cảm động trước mối chân tình của cả ba người, (2 ông, 1 bà), và cũng cảm thương cái chết trong lửa nóng của họ, ngài cho phép họ được ở bên nhau mãi mãi bèn cho ba người hóa thành “ba đầu rau” hay “chiếc kiềng 3 chân” ở nơi nhà bếp của người Việt ngày xưa. Từ đó, ba người ấy được phong chức Táo Quân, trông coi và giữ lửa cho mọi gia đình, đồng thời có nhiệm vụ trông nom mọi việc lành dữ, phẩm hạnh của con người. Táo Quân, còn gọi là Táo Công, là vị thần bảo vệ cho cuộc sống gia đình, thường được thờ ở nơi nhà bếp, cho nên còn được gọi là Vua Bếp.

Từ xa xưa, người dân Việt đã ngưỡng mộ lòng chung thủy của Ông Táo và thờ cúng Ông Táo với hi vọng Táo Quân sẽ giúp họ giữ “bếp lửa” trong gia đình luôn nồng ấm và hạnh phúc.

Theo tục lệ cổ truyền, người Việt tin rằng, hàng năm, cứ đến ngày 23 tháng Chạp âm lịch, Táo Quân lại cưỡi cá chép bay về trời để trình báo mọi việc xảy ra trong gia đình với Ngọc Hoàng. Cho đến đêm Giao thừa Táo Quân mới trở lại trần gian để tiếp tục công việc coi sóc bếp lửa của mình.

Vị Táo Quân quanh năm ở trong bếp nên biết hết mọi chuyện hay dở tốt xấu của mọi người, cho nên để Vua Bếp “phù trợ” cho mình được nhiều điều may mắn trong năm mới, người ta thường làm lễ tiễn đưa Ông Táo về chầu Ngọc Hoàng rất trọng thể. Người ta thường mua hai mũ Ông Táo có hai cánh chuồn và một mũ dành cho Táo Bà không có cánh chuồn, ba cái áo bằng giấy cùng một con cá chép (còn sống hoặc bằng giấy, hoặc cũng có thể dùng loại vàng mã gọi là “cò bay ngựa chạy”) để làm phương tiện cho “Vua Bếp” lên chầu trời. Ông Táo sẽ tâu với Ngọc Hoàng về việc làm ăn, cư xử của mỗi gia đình dưới hạ giới. Lễ cúng thường diễn ra trước 12h trưa, sau khi cúng xong, người ta sẽ hóa vàng đồ lễ, nếu có cá sống thì sẽ đem thả xuống sông, hồ, biển hay giếng nước, tùy theo khu vực họ sinh sống.

Và cũng có lẽ do quan niệm mỗi nơi, cộng thêm sự phong phú về nếp sống văn hóa ở mỗi vùng miền mà nghi thức cúng Ông Táo cũng có phần khác nhau ở mỗi địa phương.

Từ Nghệ An trở ra Bắc, người ta thường mua cá chép sống về cúng rồi thả xuống sông, hồ hoặc thả vào giếng, nuôi cá cho đến lớn để cá trông coi gia đình luôn thịnh vượng, con cháu được đỗ đạt, làm ăn được hanh thông. Có gia đình quan niệm nên phóng sinh để cá hóa thành rồng đưa ông Táo lên trời. Riêng vùng Nam Trung Bộ trở vào thì tục lệ này có phần khác, theo quan niệm của họ, để tỏ lòng biết ơn các Táo, họ có thể dâng hoa quả, kẹo, bánh mứt… miễn là đồ ngọt, là cây nhà lá vườn chứ không cần cầu kì, mà chỉ cần lòng thành. Đặc biệt ở các tỉnh Nam Trung bộ thường có bánh cốm làm bằng bột nếp rang nở, ở miền Nam là món bánh mè hay còn gọi là “thèo lèo”.

Dù phong tục và cách thức tiễn đưa Ông Táo ở các vùng miền có phần khác nhau, nhưng có thể nói tục cúng Ông Táo đã trở nên rất quen thuộc và phổ biến, là một phong tục đẹp của truyền thống văn hóa Việt Nam, cũng là một nghi lễ chính thức để bắt đầu cho những ngày Tết cổ truyền của người Việt. Từ đó, cũng thấy được sự trân trọng của nhân dân ta đối với đời sống gia đình, công việc bếp núc, việc chăm sóc dinh dưỡng cho mọi người, cũng như ý thức lối sống nề nếp, cách cư xử đúng mực của người Việt mỗi khi Tết đến xuân về.

(Theo Phật tử Việt Nam)

Bài viết LỄ CÚNG ÔNG TÁO ( http://www.homenh.vn/blog/le-cung-ong-tao.html ) được sưu tầm bởi Đá Hộ Mệnh (http://www.homenh.vn). Xin vui lòng giữ nguồn khi tái sử dụng thông tin. Chân thành cảm ơn.

Leave a Reply