Ngày nay nhà ở, công trình khi xây dựng đều rất được chú ý tới kiến trúc hiện đại, kết cấu bền chắc, nền móng vững vàng. Kể cả có sự tham gia của các thầy địa lý phong thuỷ tìm hướng nhà tra hướng cửa, cúng tế, chọn ngày chọn giờ động thổ, cất nóc, khánh thành. Thế nhưng trong thực tế, đã có nhiều trường hợp người sống và làm việc ở đây bỗng đau đầu, mất ngủ, ốm yếu, bệnh tật, thậm chí tai nạn, chết người, khuynh gia bại sản… Vậy nguyên nhân ở đâu?
Trước hết, đây hoàn toàn không phải lỗi của các nhà thiết kế, kiến trúc, xây dựng, càng không phải do thần thánh ma quỷ, động mồ động mả … Mà chính là do các nhà thăm dò, khảo sát địa chất lâu nay khi khoan khảo sát cho xây dựng công trình chỉ tìm hiểu về vị trí địa lý, địa hình, địa mạo, cấu tạo địa chất và tính chất cơ lý của đất, tính chất hoá học của nước mà đã bỏ quên một nhân tố được gọi là “hồn của đất”- một thông số không có trong quy trình quy phạm kỹ thuật khảo sát, tính toán cơ học đất nền móng, nhưng rất quan trọng đối với sức khoẻ con người. Vậy cái hồn của đất ở đây là gì , đó chính là ”Tia đất” mà ngoài các thông số kỹ thuật chuyên ngành, nhiều nước tiên tiến đã coi ”tia đất” là thông số không thể thiếu để chọn ”đất lành”, tránh ”đất dữ”, kể cả việc bảo tồn phát huy những vùng gọi là “địa linh nhân kiệt”. Ví dụ ở nước Đức, ngày nay đã có luật bổ sung là khi mua bán hay chuyển nhượng nhà đất, người bán, chuyển nhượng phải trao cho người mua “Giấy chứng nhận không có tia đất”. Ở Việt Nam, mấy năm qua, hàng chục tờ báo và Đài truyền hình chuyên mục“Người xử lý tia đất”, đã bắt đầu chú ý và có đăng bài, đưa tin nhiều về vấn đề . Đặc biệt phải kể đến cuốn sách “Đất Lành - Đất Dữ - Nhận biết và hoá giải tia đất” do nhà xuất bản Thanh Niên mới ấn hành đã được tác giả đề cập đến nhiều vấn đề toàn diện. Trong bài viết này, tác giả chỉ muốn nhấn mạnh một vấn đề: Tia đất có hại là đối tượng tiêu cực không nhìn thấy nhưng gây nhiều tai hoạ cho con người và sự cần thiết phải tiến hành khảo sát đo đạc để loại trừ nó trước khi xây dựng nhà ở và các công trình. Thực tế hơn 2 năm khảo sát đo đạc nền đất của gần 2000 gia đình và nhiều công sở, xí nghiệp ở khắp các tỉnh từ Bắc vào Nam, thống kê lại cho thấy có tới trên 90% bắt gặp tia đất tiêu cực và khoảng 60% có vong và hài cốt. Tia đất tiêu cực tập trung nhiều ở các đồng bằng và ven biển – nơi có cấu trúc địa chất lỏng lẻo, thành phần đất hỗn tạp, đặc biệt chỗ nào cũng hiện diện tầng đất yếu (bùn đen) dầy, chứa nhiều xác động thực vật đang phân huỷ. Nước dưới đất thường nằm nông, hoạt động và dao động mạnh theo mùa. Tầng đất trầm tích này bị chi phối bởi sự hoạt động của các đứt gẫy dưới sâu, phần trên mặt bị chia cắt bởi nhiều sông suối, kênh rạch, ao hồ …Đã vậy, quanh năm còn phải gánh chịu lũ lụt, bồi lở dọc sông, ven biển, lũ quét, lũ bùn đá trên các triền núi cao bao quanh dồn về…, Sự biến đổi mặt đất còn do cả con người tác động. Tác động theo chiều hướng tiêu cực nhất phải kể đến tình trạng lấn chiếm san lấp ao hồ ngòi lạch một cách bừa bãi, đổ xuống đó với mọi thứ vật liệu không sạch, thậm chí rác rưởi, xác động thực vật, như bãi rác khổng lồ Thành Công, Thanh Nhàn, Hà Nội trước đây không lâu là một ví dụ …tạo nên những lớp đất mới – đất lấp, còn gọi là “tầng văn hoá” để xây dựng nhà ở và các công trình, bất chấp ô nhiễm. Chưa hết, con người còn chôn vùi dưới mặt đất một loạt công trình ngầm : hầm ngầm, cống thải, đường ống cấp thoát nước, cáp điện,…Điều đáng nói ở đây là do không có quy hoạch ngay từ đầu, đào xới lắp đặt tuỳ tiện chắp vá mang tính đối phó nên các hệ thống ngầm đó nằm chen lấn, ngổn ngang dưới mặt đất, điển hình là ở thành phố Hà Nội. Nhiều ngôi nhà, thậm chí cả khu phố xây trên chúng. Tất cả những điều trình bầy trên đều là cội nguồn sản sinh tia đất xấu. Ngày nay, mồ mả hài cốt, gọi tắt là trường vong cũng được xem là nguồn sinh ra tia đất tiêu cực không thua kém tia đất có nguồn gốc khác mạnh như phóng xạ, hoá chất độc… tức là tác hại của nó tới sức khoẻ con người không hề nhỏ. Kết quả khảo sát trên diện rộng cho thấy hiện mồ mả hài cốt vong gần như nằm rải rác khắp nơi, đặc biệt nhiều ở các thành phố ven sông, ven biển, Trong đó phải kể đến là Hà Nội, Quảng Bình, Quảng Trị. Thực ra không có gì lạ. Bởi đồng bằng là nơi tập trung dân cư sinh sống, lại trải qua bao thăng trầm của lịch sử - trận mạc với Tây , Tàu, thiên tai - bão tố, lũ lụt, dịch bệnh... Thảm hoạ không bao giờ quên là nạn đói năm 1945, đã biết bao nhiêu người nằm xuống không mồ mả, hình thành rất nhiều nghĩa địa không những không tên mà còn vô hình nữa (chôn vùi dưới mặt đất chỉ khi đào móng xây dựng công trình mới lộ ra). Riêng Hà Nội có thể kể ra rất nhiều vùng như vậy. Ví dụ ở Chích Sài, Hồ Tây có mảnh đất vẻn vẹn 44m2 trước khi xây dựng, đo đạc đã phát hiện gần 50 hài cốt. Vậy tia đất độc hại nói chung và tia đất có nguồn gốc mồ mả hài cốt nói riêng ảnh hưởng xấu tới sức khoẻ những con người sinh sống và làm việc trên mảnh đất đó như thế nào “. Kết quả đã công bố của các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước đều chứng minh rằng tia đất xấu ảnh hưởng tới sức khỏe con người dưới dạng bệnh lý như đau đầu, khó thở, thần kinh, huyết áp tăng, rối loạn tuần hoàn máu, đau cơ bắp, giảm sức đề kháng, lâu dần dẫn đến ung thư. Trạng thái thường gặp nhất là giấc ngủ không sâu, không ngon, trằn trọc, đứt quãng, chập chờn, hồi hộp, khó thở, ác mộng …trên 90% là do giường ngủ đặt trong vùng có tia đất. Một nhận biết khác không kém phần quan trọng là trong nhà có người luôn ở trạng thái mệt mỏi, khó chịu, đứng ngồi không yên, bứt rứt, không thoải mái, tính tình cáu gắt.Trong đa số trường hợp bệnh lý không rõ ràng (ốm không ra ốm, khỏe không ra khỏe), khó khăn cho bác sỹ chẩn đoán bệnh. Đặc biệt khi rơi vào trường mạnh và thời gian đủ lâu con người có thể bị ngất (trạng thái say và bất tỉnh). TS. V. Khaxnulin đã phát hiện ra rằng, bán cầu não phải của con người là bộ phận nhạy cảm từ trường có tác dụng điều chỉnh và đối phó với các biến đổi của ngoại lực như lực hấp dẫn, địa từ. Nhưng một khi vượt quá sức thụ cảm của nó, bộ phận này phát tín hiệu cho tuyến thượng thận tiết ra chất adrenalin làm nồng độ hoocmôn tăng đột ngột trong máu, dẫn đến các mao mạch máu co cụm lại thành các tụ điểm ngưng kết, làm máu lưu thông chậm lại. Do máu không đủ oxy cung cấp, não rơi vào trạng thái gần như hôn mê, bất tỉnh. Kathe Bachler người Đức công bố, ông đã khảo sát trên 11 nghìn giường ngủ của trên 3 nghìn nhà ở 14 nước khác nhau đều thấy có sự tồn tại của tia đất, và khảng định rằng tia đất xấu có mặt ở khắp nơi và rất có hại. Cũng tương tự, bác sỹ Hager thuộc Hội khoa học y tế Đức cùng với các đồng nghiệp Ba Lan đã tiến hành khảo sát những căn nhà của 5.348 người bị chết vì căn bệnh ung thư ở thành phố Stettin BaLan cho kết quả :-Hầu hết họ đã sống và ngủ ở nơi có tia đất xấu rất mạnh. Ở đó các hạt neutron được giải phóng và dễ dàng xuyên qua đất đá, bê tông, nhựa đường. Khi vào cơ thể của sinh vật, thì những hạt neutron vô hại trước đó biến thành các proton rất nguy hiểm cho tế bào sống. Các hạt nhỏ bé này sẽ tạo ra cái được gọi là “tia alpha” trong cơ thể. Như vậy, có thể khẳng định tia đất xấu rất có hại, nhưng bấy lâu nay không hay biết. Nguy hại hơn nữa ở chỗ, vì không biết nên mỗi khi trong gia đình gặp “tai hoạ” là đổ cho thần thánh ma quỷ, động mồ động mả, số phận…và chạy đôn chạy đáo đi tìm thầy bói, thầy cúng, thầy địa lý phong thuỷ cúng bái, tế lễ, giải hạn, xoay giường, bàn thờ, bếp, chuyển cửa, cổng,...vừa mất thời gian, tốn kém bạc triệu lại vô vọng. Tệ nạn xã hội này đang phát triển ngày một nhức nhối. Để giải quyết vấn nạn này, một mặt cần tuyên truyền rộng rãi, nâng cao trình độ nhận thức trong mọi tầng lớp xã hội về một lĩnh vực mới nhưng vô cùng quan trọng vì nó gắn liền với sức khỏe cộng đồng–đó là tia đất. Mặt khác dưới góc độ khoa học chuyên ngành - Địa chất công trình cần đưa thêm vào quy trình kỹ thuật một công việc mới là khảo sát đo đạc xác định tia đất và mồ mả hài cốt trước khi thiết kế kiến trúc xây dựng cho một khu đất nào đó. Ngày nay việc xác định tia đất, mồ mả hài cốt cho bất kỳ một khu vực nào đó dù là miền núi, trung du hay đồng bằng không khó. Kể cả khi phát hiện ra sự có mặt của chúng cũng đã có những giải pháp hiệu quả xử lý triệt để biến “đất dữ” thành “đất lành”, hướng tới “địa linh nhân kiệt” cho mọi nhà và công sở.
